Wat het bedrijfsleven kan leren van besluitvorming in de luchtvaart

Wat het bedrijfsleven kan leren van besluitvorming in de luchtvaart

11 november 2019

besluitvormingAls piloten in een split second een oordeel kunnen vormen, waarom kunnen wij dat dan niet? Tim Burgers, Senior Manager bij ITDS, legt het belang uit van een goed, scherp én snel besluitvormingsproces.

Ik zie het vaak gebeuren: in een vergadering kaart iemand een probleem aan, een ander heeft direct een oplossing. Lekker snel, maar het onderdeel ‘oordeelsvorming’ van het besluitvormingsproces wordt wel overgeslagen. Oordeelsvorming gaat over het verkennen van opties en feiten en het afwegen van risico’s. Misschien denk je dat dit dagen of weken kost, maar niets is minder waar. Tijdens mijn opdracht bij KLM Cityhopper leerde ik om anders naar het besluitvormingsproces te kijken. Piloten zijn namelijk getraind om hun oordeel in een split second te vormen. Als zij dat kunnen, waarom wij dan niet?

 

Waarom is oordeelsvorming zo belangrijk?

Het valt me op dat besluiten vaak worden genomen op basis van te weinig of eenzijdige informatie. We zijn geneigd om de fase van oordeelsvorming over te slaan. Wat zijn de feiten? Wat zijn de risico’s? Wat zijn de alternatieven? En wat zijn de effecten daarvan?

De top van een organisatie kiest bijvoorbeeld voor een bepaalde koers, maar medewerkers weten eigenlijk niet waarom. Als buitenstaander stel ik kritische vragen. Dat levert vaak nieuwe vragen op: is het nog wel nodig dat ik dit doe? En doen we dit handig? Een organisatie die meer aandacht besteedt aan oordeelsvorming, neemt bewustere besluiten. Daardoor is het voor iedereen duidelijk waar je staat en waarom je iets doet.

 

Denk als een piloot

Vroeger somden we in rapportages of memo’s op wat we onderzocht hadden en wat de voor- en nadelen van verschillende opties waren. De stuurgroep discussieerde hier vervolgens over. Heel gestructureerd, eigenlijk. Vandaag willen we snel resultaat zien. Dat gaat ten koste van de oordeelsvorming. Terwijl dat binnen een paar minuten kan. Piloten leren zelfs om dat in een split second te doen, met het principe ‘Aviate, Navigate & Communicate’:

  • Aviate: doe wat je deed en blijf vliegen.
  • Navigate: weeg je keuzes af; vlieg je door naar bestemming, maak je noodlanding, ga je terug naar de basis of doe je iets heel anders?
  • Communicate: deel je beslissing met de bemanning, crew, luchtverkeersleiding en passagiers.

 

Zo neem je bewuster besluiten

Snel goede besluiten nemen vraagt om aandacht en een andere denkwijze. In mijn trainingen gebruik ik het DODAR-model:

  • Diagnose: wat is het probleem?
  • Options: wat kun je doen?
  • Decide: wat ga je doen?
  • Act or Assign: hoe vertel je het?
  • Review: weet je nog steeds zeker dat dit de juiste beslissing is?

Met dit model neem je bewuster je besluiten. Het helpt daarnaast om inzicht te hebben in valkuilen bij besluitvorming. Groepsdenken, bijvoorbeeld. Of te sterk vasthouden aan een standpunt, om politieke of andere redenen. Daarnaast zullen er altijd mensen zijn die het besluitvormingsproces willen ondermijnen, omdat ze de oplossing al in hun hoofd hebben en tempo willen maken. Door deze risico’s te benoemen, houd je mensen scherp.

 

En zo breng je dat in de praktijk

Wil je een probleem oplossen? Probeer het DODAR-model dan eens. Communicatie is essentieel: geef van tevoren aan dat je tot een besluit wilt komen. Deel de verschillende stappen dan met je team: eerst het probleem formuleren, dan de feiten verzamelen, daarna de risico’s, voor- en nadelen en kosten en baten benoemen. Pas dan kan de besluitvorming plaatsvinden. Een mooie uitdaging is om dit binnen 5 of 10 minuten te doen. Denk daarbij als een piloot: laat meningen, stokpaardjes en gevoelens varen. Blijf analytisch. Verzamel feiten op basis van wat je hoort en neem binnen een paar seconden een weloverwogen beslissing. Ben jij klaar om plaats te nemen in je eigen besluitvormings-cockpit?

 


Gerelateerde berichten

 Bekijk alle berichten

GERELATEERDE DIENSTEN

 Bekijk alle diensten

Optimale processen en systemen

Lees meer

Doordat we thuis zijn in uw branche, zien we wat voor u werkt. Met process mining tools maken we procesoptimalisaties inzichtelijk en werken we voorstellen uit. We zijn ervaren in het selecteren en implementeren van standaardpakketten en oplossingen, van CRM-systemen, polis- en financiële administraties tot lening- of betaalsystemen. Dat geldt ook voor het inrichten of aanpassen van de infrastructuur en het verbeteren van uw digitale veiligheid.

Lees verder

Projectmanagement met kennis van zaken

Lees meer

Onze projectmanagers worden continu getraind en hebben hun sporen verdiend. En daar begint het pas. We geloven dat projectmanagers pas écht goede resultaten leveren als ze thuis zijn in uw branche. Want dan kunnen ze de juiste vragen stellen, doorvragen – en aan de bel trekken als dat moet. Elke projectmanager bij ITDS kan dat. En doet dat. Zo zijn ze uw vuur aan de schenen en steun en toeverlaat tegelijkertijd.

Lees verder

Consultancy

Toekomstbestendige strategieën die zich in de praktijk bewijzen

Één ding is zeker: de branche gaat op z’n kop. Iedereen heeft het over het data science en robotisering. Digitale kanalen vragen om een andere band met uw klant. En over klanten gesproken: die eisen meer transparantie. En dat moet u ook nog eens agile voor elkaar krijgen. Hoe vertaalt u dat naar werkbare oplossingen? Vertrouw op de kennis en kracht van onze experts. Wij vertalen kansrijke ontwikkelingen naar concrete strategieën, die richting geven.

Lees verder
web-monitoring-ok